دانشگاه آزا

دانشگاه آزاد اسلامي
واحد مرودشت
دانشکده تحصيلات تکميلي _ گروه حسابداري
پايان نامه براي دريافت درجه ي کارشناسي ارشدM.A.
گرايش : حسابداري مالي

عنوان:
بررسي تاثيرتکانه هاي جريان وجوه نقد بر ساختار دارايي وسرمايه شرکت هاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران

استاد راهنما:

دکتر محمد علي آقايي

استاد مشاور:

دکتر غلامرضا جمالي

نگارش:

حسن احمدي

تابستان 1388

تقديم به:
روح بلند پـدرم
به پــاس ســــال هـــا تـــلاش
تا بياموزم.
مــــــــادرم
به پاس گذشت ها و دلسوزي ها
تا بياسايم.
همسر و فرزندم
بــه پــــاس مهـــربــانـــي هـــا
تا بنگارم.

ز بوسيدني هاي اين روزگار يکي هم بود دست آموزگار
شکر و سپاس شايسته ي خداوند يکتاست که اول آموزگار بشر است؛ آموزگاري که عشق به آموختن را در وجود انسان به وديعت گذاشت و آدمي را تشنه ي آموختن ساخت.
شکرگزار او هستم که اول آموزگار بشر است و شاکر همه ي آموزگاراني که مرا واژه واژه آموختند؛ چرا که ” شاکرترين مردم نسبت به خدا، حق شناس ترين آن ها نسبت به مردم است”.
پيامبر اکرم (ص)
لذا از استاد فرهيخته و ارجمند جناب آقاي دکتر محمد علي آقايي که با بذل بي دريغ ره توشه ي علم و دانش خويش، راهنمايي و هدايت اين پژوهش را برعهده گرفتند؛ هم چنين از استاد فرزانه جناب آقاي دکتر غلامرضا جمالي که با ارائه ي نظرات و پيشنهادهاي سازنده و مفيد خود، مرا در پيش برد اين مهم، مشاوره و ياري نمودند و از استادان فاضل و بزرگوار جناب آقاي دکترقدرت الله طالب نيا، جناب آقاي دکتر جواد مرادي، جناب آقاي دکتر بهروز خدارحمي و سر کار خانم دکتر رضوان حجازي که در طول مدّت تحصيل از محضرشان کسب فيض نموده ام صميمانه تقدير و تشکر مي نمايم.
از استاد گرانقدر و والا مقام، دکتر هاشم ولي پور مدير گروه محترم حسابداري و استاد خردمند و دوست گرامي جناب آقاي دکتر شکرالله خواجوي، که همواره با علاقه و تلاش، موجب اعتلا و پيشرفت اين پژوهش بوده و در اجراي آن نهايت همکاري را داشته اند؛ کمال تشکر و قدرداني را دارم.
برخود لازم مي دانم از زحمت ها و مرارت هاي زنده ياد مرحوم برادرم آن يار دبستاني ام و مرحوم پدرم و مادر عزيز و دلسوزم که با مهر و لطف و صبوري تکيه گاهي امن براي لحظه هاي تنهايي است تا آرامشي سبز برايم به ارمغان آورد بي نهايت قدرداني نمايم.
هم چنين از همسر بزرگوارم،‌ سر کار خانم دکتر کلاني و دختر مهربانم “پرديس” که اوقات متعلق به آنان را در اين راه نهاده و با صبر و متانت، مرا در به بار نشستن اين پژوهش ياري کردند، قدرداني نموده، سعادتمندي و کاميابي ايشان را از يزدان پاک خواستارم.
در خاتمه براي همه ي اين بزرگواران و عزيزان از خداوند منّان توفيق روزافزون را خواستارم واگر توانسته باشم در اين پژوهش به ذرّه اي از آن چه مقصود بوده است، دست يابم؛ خود را رهين راهنمايي هاي اين بزرگواران مي دانم.
با خاکساري و احترام نسبت به تمامي استاداني که آموختن از محضرشان خاطره اي است که همواره با من است … .

فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده 1
فصل اول: كليات تحقيق
1ـ1ـ مقدمه 3
1ـ2ـ بيان مساله 4
1ـ3ـ هدف و دلايل انتخاب موضوع 5
1ـ4ـ اهميت موضوع 6
1ـ5ـ فرضيه تحقيق 7
1ـ 6ـ مباني نظري فرضيه هاي تحقيق 7
1ـ7ـ قلمرو تحقيق 15
1ـ 8 ـ تعريف واژه ها و اصطلاحات 27
فصل دوم: ادبيات تحقيق
2ـ1ـ مقدمه 13
2ـ2ـ اهداف گزارشگري مالي 14
2ـ3ـ نقش صورتهاي مالي در تحقق اهداف گزارشگري مالي 15
2ـ4ـ اهداف گزارشگري مالي و صورت جريان وجوه نقد 16
2ـ5ـ صورت جريان وجوه نقد 17
2ـ 6ـ طبقه‌بندي اقلام در صورت جريان وجوه نقد 19
2ـ7ـ فعاليتهاي عملياتي 19
2ـ 8 ـ بازده سرمايه‌گذاري‌ها و سود پرداختي بابت تامين مالي 20
2ـ 9ـ ماليات بر درآمد 20
2ـ10ـ فعاليت‌هاي سرمايه‌گذاري 21
2ـ11ـ فعاليتهاي تأمين مالي 22
2ـ12ـ روشهاي محاسبه جريان‌هاي نقدي ناشي از فعاليتهاي عملياتي 22
2ـ13ـ ساختار دارايي‌ها 29
2ـ14ـ ساختار بدهي‌ها 33
2ـ15ـ ساختار سرمايه 35
2- 16- رابطه جريان وجوه نقد با ساختار دارايي و سرمايه 8
2- 17- رابطه تکانه جريان وجوه نقد با ساختار دارايي و سرمايه 9
2ـ 18ـ پبشينه تحقيق 35
2- 19- خلاصه فصل 41
فصل سوم: روش تحقيق
3ـ1ـ مقدمه 43
3ـ2ـ روش تحقيق 25
3ـ3ـ فرضيه تحقيق 45
3ـ4ـ متغيرهاي تحقيق و نحوه ي اندازه گيري آنها 8
3ـ5ـ جامعه آماري 46
3ـ 6ـ نمونه تحقيق و روش نمونه گيري 46
3ـ 7 ـ روش گرد ‌آوري داده ها 9
3ـ 8 – روش تجزيه و تحليل داده ها 49
3ـ 9ـ آماره‌هاي آزمون فرضيه 53
3-10 – خلاصه فصل 56
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده‌ها
4ـ1ـ مقدمه 58
4ـ2ـ آزمون فرضيه‌هاي تحقيق 59
4ـ3ـ تفسير نتايج نمونه كلي 60
4ـ3ـ1ـ وجوه نقد نگهداري شده 61
4ـ3ـ2ـ سرمايه ‌گذاري 61
4ـ3ـ3ـ سود سهام 62
4ـ3ـ4ـ تامين مالي خارجي 62
4ـ3ـ5ـ بازده سرمايه‌گذاري‌ها و سود پرداختي بابت تامين مالي 63
4ـ3ـ 6ـ ماليات بر درآمد 63
4ـ3ـ7ـ طبقه‌بندي تامين مالي خارجي 65
4ـ3ـ7ـ1ـ تامين مالي بدهي 65
4ـ3ـ7ـ2ـ تامين مالي حقوق صاحبان سهام 66
4ـ3ـ 8 ـ مخارج سرمايه‌اي 67
4ـ4ـ تاثيرات كوتاه مدت در مقايسه با بلند مدت 68
4ـ5ـ محدوديت مالي در مقايسه با عدم محدوديت مالي شركت ها 69
4ـ5ـ1ـ مبناي طبقه‌بندي ـ نسبت پرداخت سود سهام 70
4ـ5ـ2ـ مبناي طبقه‌بندي ـ اندازه شركت 74
4ـ 6ـ تفسير نتايج نمونه جزيي 79
4-7- خلاصه فصل 86

فصل پنچم : نتيجه گيري
5-1- مقدمه 88
5- 2- نتيجه گيري 89
5-3- پيشنهادها براساس نتايج آزمون فرضيه هاي تحقيق 92
5- 4- پيشنهادها براي تحقيقات آتي 88
5- 5- محدوديت هاي تحقيق 91
منابع و مآخذ 93

چکيده
اين تحقيق اثر تغييرات جريان وجوه نقد عملياتي ناشي از شوک هاي شديدي که به طور سيستماتيک شناسايي نمي گردند ( تکانه وجه نقد )، بر روي ساختار دارايي و سرمايه شرکت هاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران را بررسي مي کند. در حال حاضر نمي توان ميزان تاثيرات ناشي از تغييرات جــريان وجـوه نقد برروي ساختـار دارايي و سرمايه شرکتها را به طور شفاف بيان کرد، زيرا روش مشخصي که بيانـگر نحوه ي تخصيص وجـــوه نقد مورد استفاده توسط شرکتها باشد وجود ندارد. به منظوركمك به تحليل گران مالي جهت دستيابي به مدل‌هاي نوين تجزيه و تحليل صورت جـريان وجوه نقد و نحوه‌ي تخصيص وجـوه نقد مورد استفاده توسط شرکتــــها ( عكس‌العمل يارفتار شركتها در بكارگيري وجوه نقد) و در نهايت استخراج معيارهايي كه نشان دهنده چگونگي تغيير در ساختار دارايي و سرمايه شركتها در هنگام تخصيص وجوه نقد باشد، اين تحقيق مي تواند مفيد و راهگشا باشد.
اين موضوع از طريق تبديل اجزاء اصلي تشکيل دهنده صورت جريان وجوه نقد به يک معادله ساده رياضي ( معادله جريان وجوه نقد ) و استخراج مدل هاي رگرسيون چند متغيره از اين معادله، و براساس يک نمونه متشکل از 306 سال- شرکت از ميان شرکت هاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طي سال هاي 84 تا 86 ، مورد آزمون قرار مي گيرد. داده هاي مورد نياز جهت محاسبه متغير ها ي اين تحقيق از طريق بانک هاي اطلاعاتي رايانه اي مديريت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامي سازمان بورس اوراق بهادار تهران جمع آوري شده و پس ازاصلاحات و طبقه بندي لازم بر اساس متغيرهاي مورد بررسي، وارد رايانه شده است. آنگاه از نـرم افـــزار اکسـل براي کنترل ورود داده ها به رايانه و انجام برخي از محاسبات، و از نرم افزار اس پي اس اس براي تجزيه و تحليل داده ها، استفاده گرديده است.
يافته هاي تحقيق حاکي از آن است که بين تکانه هاي جريان وجوه نقد ( تغييرات در وجوه نقد عملياتي ) و ساختار دارايي و سرمايه شرکتها رابطه معني داري وجـود دارد، به گونه اي که نحوه ي تخصيص وجوه نقد شرکتها، بيان کننده عکس العمل ( رفتار ) شرکتها به تکـانه هاي جــريان وجوه نقد مي باشد، همچنين نتايج تحقيق حاکي از آن است که شرکتها در کوتاه مدت به افزايش پس انداز ( افزايش در وجوه نقد نگهداري شده ) و کاهش تامين مالي خارجي ( کاهش بدهي از طريق استقراض يا فروش سهام سرمايه مالکانه ) و در بلند مدت به افزايش سرمايه گذاري منطقي و تامين مالي خارجي مبادرت مي ورزند و تغيير در وجوه نقد عملياتي ناشي از تکـانه هاي جريان وجوه نقد به همان ميزان موجب تغييـردر ساختار دارايي و سرمايه شــرکت ها مــي گردد. بر اساس طبقه بندي شرکتها، بر مبناي نسبت پرداخت سود سهام و اندازه شرکت و اعمال شرايط محدوديت و عدم محدوديت مالي و انجام آزمون مجدد، نتايج نمونه جزيي تحقيق نشان مي دهد که شرکتها تحت شرايط فوق رفتار متفاوتي از خود نشان مي دهند، و عدم رابطه معني دار در برخي ازنتايج مدل ها برحسب نمونه جزيي، ناشي از رفتار مقطعي شرکتها در مواجه با شرايط محدوديت و عدم محدوديت مالي است. بنابراين عکس العمل شرکتها به تکانه هاي جريان وجوه نقد در شرايط محدوديت وعدم محدوديت مالي نيز در ميزان تاثير پذيري ساختار دارايي و سرمايه شرکتها تعيين کننده و از اهميت بسزايي برخوردار است.

فصل اول

کليات تحقيق

1-1- مقدمه
محصول اصلي گزارشگري مالي و ابزار اصلي انتقال اطلاعات حسابداري به افراد خارج از سازمان، صورت هاي مالي اساسي مي باشد. گزارشگـري مــالي بايد اطلاعاتي درباره منابـع اقتصـادي، تعهـدات و حقوق صاحبـان سرمايه واحـد تجــــاري فراهم نمايد. اطــلاعات به سرمايه گــذاران، اعتبار دهندگان و ساير استفاده كنندگان بالفعل و بالقوه، در زمينه شناسايي نقاط ضعف و قوت مالي واحد تجاري، سنجش نقدينگي، توانايي پرداخت ديون و ارزيابي عملكرد واحد تجاري طي دوره كمك مي نمايد[1].
زماني كه بحث تجزيه و تحليل نقدينگي مطرح مي شود، اطلاعات صورت جريان وجوه نقد، به مراتب قابل اتكاءتر از اطلاعات ترازنامه است، زيرا داده هاي ترازنامه وضعيت بنگاه اقتصادي را در يك مقطع زماني اندازه گيري مي كند، در حالي كه صورت جريان وجوه نقد، تغييرات در ساير صورت هاي مالي را گزارش مي كند و تخصيص هاي اختياري را مي زدايد[2].
در ميان صورتهاي مالي، صورت جريان وجــوه نقد، به دليل پرهيـز از جهـت‌گيري‌‌هاي ذاتي و عمـومي مـوجود در اقلام ترازنامه و صورت سودوزيان كه بر مبناي تعهدي اندازه‌گيري مي‌شوند، نسبت به ساير صورت هاي مالي ارجحيت دارد.
سازمان بورس اوراق بهادار به عنوان يكي از اركان اصلي

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید