EFQM در پاسخ به نیاز بهبود رقابت پذیری سازمان های اروپا توسط دوازده کمپانی بزرگ اروپایی (بوش ،رنو،بی تی ،بول اکلترولوکس ،ک ال ام ،نسلته ،اولیوتی ،فلیپس،سولرز،فولوکس واگن،رازالت ) در کمسیون اورپایی مورد توافق واقع و امضاء گردیده است، این اقدام متهورانه از شبکه قدرتمند مدیریت در حال حاضر دارای 800 عضو و از 38 کشور جهان در بخش خصوصی و دولتی می باشد که در چهارچوب که جامعه اروپایی و در زمینه بهبود کیفیت در ادامه ی مدل مالکوم بالدریج از آمریکا و همچنین مدل دکتر دمینگ در ژاپن پیش می رود.
مدل EFQM در سال 1991 به عنوان مدل تعالی کسب و کار معرفی گردید که در آن چهارچوبی برای قضاوت و خود ارزیابی سازمانی و نهایتا دریافت پاداش کیفیت اروپایی ارائه شد.(قویدل علی، اصول مبانی تعالی سازمانی ،سایت راهکار مدیریت ،1387)
این شبکه چکیده ای است از موسسات علمی، فرهنگی، پژوهشی ،تجاری مدیریتی. EFQM باچندین سازمان استراتژیک اروپایی و جهانی شراکت دارد با عنوان دارد با عنوان نمونه می توان از سازمان هایی بین المللی ، موسسات دانشگاهی ، انجمن های تجاری و سرمایه گذارای های حقیقی در پروژه های ویژه نام برد. (شاه محمدی طبیب، بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت،چهارهمین کنفرانس مدیران کیفیت ،1382)

2-7- تعاریف تعالی
تعالی در لغت به معنای بلند شدن و برتر شدن است علاوه بر این تعریف تعالی بر اساس هر یک از ارزش ها و مفاهیم هشت گانه مدیریت کیفیت جامع TQM دارای تعاریفی می باشد که عبارتند از (راهنمایی متقضایان جایزه ملی بهرو وری و تعالی سازمانی، تیرماه 1382)
1. نتیجه گرایی تعالی یعنی دستیابی به نتایجی که رضایت کلیه ذینفغان سازمان را در برداشته باشد.
2. مشتری مدارای یعنی خلق ارزشهای مطلوب.
3. رهبری و ثبات در مقاصد – تعالی یعنی رهبری دور اندیش و الهام بخش همراه با ثبات در مقاصد.
4. مدیریت مبتنی بر فرایندها واقعیت ها –تعالی یعنی مدیریت سازمان از طریق مجموعه ای از سیستم ها و فرایندها و واقعیت های مرتبط و به هم پیوسته.
5. توسعه و مشارکت کارکنان – تعالی یعنی حداکثر کردن مشارکت کارکنان از طریق توسعه و دخالت دادن آن ها در امور.
6. یادگیری ، نوآوری و بهبود مستمر- تعالی یعنی چالش طلبیدن و وضع موجود و ایجاد تغییر به منظور نوآوری و خلق فرصت های بهبود با استفاده از یادگیری.
7. توسعه همکار، تجاری، تعالی یعنی و حفظ همکاری هایی که برای سازمان ارزش افزوده ایجاد می کند.
8. مسئولیت اجمالی سازمان – تعالی یعنی فراتر رفتن از چهارچوب حداقل الزمات قانونی که سازمان در آن فعالیت می کند و تلاش برای درک پاسخگویی به انتظار ذینغان سازمان در جامعه .

تعالي سازماني:
شناسايي و تشخيص توسعه و گسترش موفقيت در يك سازمان است .مدل هاي تعالي سازماني به عنوان چارچوبي براي ارزيابي عملكرد و سنجش ميزان موفقيت سازمان ها در استقرار سيستم هاي نوين مديريتي و مديريت كيفيت جامع، كاربردهاي روز افزوني پيدا كرده اند. اين مدل ها به عنوان يك زبان مشترك براي مقايسه عملكرد و ميزان موفقيت سازمان ها بكار مي روند و به اين لحاظ، مبناي طراحي جوايز متعددي قرار گرفته اند كه در كشورهاي پيشرفته صنعتي و كشورهاي در حال توسعه به سازمان هاي برتر اعطاء مي شود.(محسنی مقدم،1387)
يكي از معيارهاي مهم در ارزيابي مبتني بر مدل هاي تعالي سازماني، كاركنان و منابع انساني مي باشند. در واقع، سازمان ها با هدف گذاري هاي همسو با اهداف استراتژيك خود، در حوزه منابع انساني و تعريف و اجراي رويكردها و فرآيندهاي مناسب، تلاش مي كنند تا در يك سيستم يكپارچه ، به سمت تعالي حركت كنند.
بسياري از سيستم ها و ابزارهاي مديريتي كه طي دهه هاي اخير براي ارتقاي سطح مديريت به سازمان ها معرفي شده اند، روش هايي براي شناخت و ارزيابي به شمار مي روند. برخي از آنها روي محصول يا بخش خاصي از سازمان متمركز شده و برخي ديگر، فرآيند خاصي را مورد توجه قرار مي دهند. برخي از سيستم ها نيز مدعي اند كه بر تمامي ابعاد و زواياي سازمان اشراف داشته و آن را به طور فراگير مورد ارزيابي قرار مي دهند و شناخت جامعي از سازمان ارايه مي كنند.
امروزه تمايل به بكارگيري يك سيستم جامعه براي ارزيابي سازمان و بنا كردن برنامه هاي بهبود براساس شناخت حاصل از بكارگيري آنها روندي رو به افزايش نشان مي دهد. يك نظام ارزيابي جامع داراي ويژگي هايي است كه از آن جمله مي توان به جامع بودن معيارها و شاخص ها و امكان پذير بودن ارزيابي كمي آنها، فرآيند گرايي و ارزيابي فرآيندها (به جاي اينكه فقط به خروجي فرآيند بپردازد) ، ارتباط منطقي و ساختاري متقابل معيارها، توجه به بهبود مستمر و حركت به سمت تعالي اشاره كرد.(توفیق وبرنکای، 4:1388 )

2-8- مزايا مدل تعالي سازماني
1) اين مدل از فرايندهاي سازماني سيستماتيك و فراگير برخوردار است .
2) نسبت به تغيير و تحول و نيازهاي ذي نفعان واكنش سريع دارد .
3) به نتايج سبك شده توسط سازمان توجه ويژه اي دارد .
4) ارزيابي مبتني بر واقعيت است .
5) مشاركت گسترده كاركنان در انجام امور را مدنظر قرار مي دهد.
6) نقاط قوت زمينه هاي بهبود پذير در اين مدل قابل شناسايي است .
7) زيان مشترك مديريت و كاركنان را فراهم مي كند .
8) سامان دهي طرح هاي بهبود در چارچوبي واحد .
9) نشان دادن تصوير واقعي از كيفيت فعاليت هاي سازمان (طالبي ، سعيد 1382)

2-9- نقاط ضعف مدلEFQM
1- اين مدل به صورت حوزه اي مطرح شده و ارتباط بين حوزه ها ، معيارها و زير معيارها مشخص نشده است.
2- تقدم و تاخر هر کدام از حوزه ها، معيارها كه زير معيارها مشخص نشده است.
3- امتيازات هر معيار كه در واقع نشان دهنده اولويت و اهميت آن معيار است، در واقعيت صورت نگرفته است و بر اين اساس نمي توان معيارها و زير معيارها را اولويت بندي کرد(اميران ، 1383) بنابراين براي رفع اين مشكل، در اين پژوهش از مدل فرايند تحليل سلسله مراتبي براي وزن دهي به معيارها و زير معيارها استفاده مي كنيم.
سازمان هاي متعالي به طور فراگير نتايج مهم مرتبط با جامعه را اندازه گيري كرده و به آنها دست مي يابند.

تعاریف EFQM از تعالی :
عملکرد برجسته در مدیریت سازمان و دستیابی به نتایج بر اساس مفاهیم بنیادین که شامل نتیجه گرایی،تمرکز بر مشتری ،رهبری،ثبات هدف،فرایندها،واقعیت ها ، مشارکت کارکنان ،بهبود مستمر و نوآوری ، مشارکت هایی که برای هر دو طرف سودمندند و مسئولیت های اجتماعی می باشد(امامی محمد حسن،سفر بسوی سرآمدی ،1385)
مدل تعالی به طور گسترده در زمینه مدیریت در کشورهای اروپایی مورد استفاده قرار می گیرد این مدل بر اساس زمینه غیرتجویزی و بر پایه 9 معیار بنا نهاده شده است این 9 معیار به طور جداگانه در دوره توانمند سازها و نتایج قرار می گیرند، توانمندسازها معیارهایی هستند که به آنچه که ما در سازمان انجام می دهیم مربوط می شود.و در حالیکه نتایج نتایج حاصل توانمندسازها هستند و در جابه جای این مدل به آنچه انجام می گیرد و در برابر آن ، به آنچه که بدست می آید تایید می گردد.
The EFQM Excellence model & Balanced score card , February 2007 , QSNEWS

تعریف مدل EFQM
بنیاد مدیریت کیفیت اروپا ، دارای 9 حوزه می باشد که 5 حوزه این مدل مربوط به توانمند سازها بوده و بیان کننده اجزا تشکیل دهنده یک سازمان و چگونگی تعامل و آن ها با هم است و چهارده حوزه ی بعدی حاصل عملکرد سازمان را تشکیل داده و نتایج مطلوب حاصل از اجرای توانمند سازها را معرفی می کنند
(امیران، گام به گام سرآمدی،1381،ص32)

2-10- جایزه ملی کیفیت ایران INQA
جایزه ملی کیفیت ایران INQA که در نظام نامه کیفیت ایران به اختصار جایزه نامیده می شود جایزه ای است ملی که بر اساس مصوبه یکصدودومین جلسه شورای عالی استاندارد و مفاد این نظام نامه و دستورالعمل های آن ، که در بالاترین سطح آن توسط ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به برترین سازمان های ایرانی حائز شرایط در بخش های مختلف کشور بر طبق طبقه بندی جایزه که در زمینه ارتقای کیفیت و سرآمدی فعالیت های چشمگیری را انجام داده اند، در روز 18 آبان هر سال مصادف با روز ملی کیفیت اعطاء می گردد(توانگر توران، چهارمین کنفرانس مدیران کیفیت، جایزه ملی کیفیت ایران ،1382)

2-11- آشنايي با تعالي سازماني
مدل سرآمدي EFQMعبارت است از ابزار عملي براي كمك به سازمان ها در جهت برقراري سيستم مديريتي مناسب از طريق سنجيدن اين كه در كجاي مسير تعالي قرار دارند همچنين كمك به آن ها براي شناخت فاصله هايي كه بايد پر كنند و پس ارائه راه حل مي باشد . ( محبي مقدم ، 1387)
همچنين اين مدل به سازمان ها كمك مي كند تا با مقايسه وضعيت موجود و مطلوب خود تفاوت ها را شناسايي نموده و سپس با بررسي وقوع اين تفاوت ها ، راه حل هاي بهبود وضع موجود را كشف و آن ها را اجرا نمايند

2-12- اهداف مدل سرآمدي EFQM
– ايجاد زمينه مناسب براي تبادل تجربيات موفق سازمان
– ايجاد چارچوبي راي درك وضعيت اقدامات انجام شده ، حذف دوباره كاري ها و تشخيص انحرافات
– پروژه فضايي رقابتي براي تعالي در سازمان
– رشد و انقضاي سطح يك سازمان در تمامي ابعاد
– كسب رضايت ذينفعان (محبی مقدم،1387)

2-13- نمايي از مدل EFQM
– مدل EFQM كه مشخص كننده وجوه يك رويكردهاي زيادي براي دستيابي به برتري پايدار در تمامي جنبه هاي عملكرد مي باشد بر پايه اين فرضيه استوار شده است كه نتايج برتري در رابطه عملكرد مشتري ، كاركنان و جامعه از طريق تحقيق رهبري خط مشي و راهبرد ، كاركنان ، شراكت ها و منابع و فرايند قابل دستيابي آنها ( نجمي منوچهر ، حسيني سيروس، 1384)

– WWW.EFQM.COM

2-14- معيارهاي تعالي سازماني مدل EFQM
معيارهاي توانمند سازي كه شامل :
1- معيار رهبري
2- معيار خط مشي و استراتژي
2- معيار كاركنان
3-معیار شرکت ها و منابع
معيارهاي نتايج كه شامل موارد ذيل مي باشد :
1-معيار نتايج مشتري
2-معيار نتايج كاركنان
3-معيار نتايج جامعه
4-معيار نتايج كليدي عملكرد

توانمند سازها:
پنج معیار اول این مدل بوده ،عواملی است که سازمان را برای رسیدن به نتایج عالی ،توانمند می سازد .
معيارهاي توانمند ساز ، آنچه را كه يك سازمان انجام مي دهد پوشش مي دهند و معيارهاي نتايج آنچه را يك سازمان بدست مي آورد نتايج بر اثر اجراي توانمندسازها بدست مي آورند و توانمند سازها با گرفتن بازخور از نتايج بهبود مي يابند . (امیران،گام به گام سرآمدی،1381)
نتایج:
انتایجی هستند که سازمان سرآمد در حوزه های مختلف به آن ها دست پیدا می کندو بیان کننده دستاوردهای حاصل از اجرای مناسب توا نمندسازها هستند

الف)مقياس هاي اداركي
اين مقياس ها ، بيانگر ادراكات جامعه از سازمان است. (به عنوان مثال اين اندازه ها از طريق نظر سنجي ها ، گزارش ها، نشريات ، گردهمايي هاي عمومي و مراجع رسمي و دولتي به دست مي آيند)، برخي از اندازه ها كه به عنوان مقياس اداركي مطرح شده است قابل طرح در شاخص هاي عملكردي هستند و بالعكس.
ب)شاخص هاي عملكردي
اين شاخص ها، شاخص هايي داخلي هستند كه توسط سازمان به منظور پايش، درك، پيش بيني و بهبودعملكرد سازمان و پيش بيني ادراكات جامعه به كارگرفته مي شوند.(امیران،1383 )
معيار 1. رهبري
رهبران تعالي ، آرمان و مأموريت را تدوين و دستيابي به آن ها ارزش ها و سيستم هاي مورد نياز براي موقعيت پايدار سازمان را ايجاد كرده و با عمل و رفتار مناسب خود آن ها را به اجرا در مي آورند .
رهبران ، مأموريت ، آرمان ها ، ارزش ها و اصول اخلاقي سازمان را ايجاد كرده و نقش الگو در فرهنگ تعالي را يفا مي كند .
الف) رهبران، ماموريت

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید