بازار سرمايه ايران، مي تواند در جهت تحقق اهداف فوق نقش قابل توجهي داشته باشد. از منظر استفاده كنندگان برون سازماني بخصوص ” سرمايه گذاران و اعتبار دهندگان ” سازمان بورس اوراق بهادار مي تواند، به صورت كارا اطلاعات صحيح و به موقع در مورد گزارشگري مالي شركتها، ارائه نمايد، تا بتوان بر مبناي اين اطلاعات بطور آگاهانه تصميم گيري و قضاوت نمود، و به نتايجي مطلوب دست يافت.

1-2- بيان مساله
وجوه نقد از منابع مهم و حياتي هر واحد اقتصادي است، بنابراين ايجاد توازن بين وجوه نقد موجود و نيازهاي نقدي، يكي از مهمترين عوامل سلامت اقتصادي واحد تجاري و تداوم آن است، زيرا در بسياري از تحقيقات مالي جريان هاي نقدي نقش محوري دارند.
موضوع تحقيق حاضر، بررسي تاثير تكانه هاي جريان وجوه نقد(تغييرات در وجوه نقد عملياتي) بر ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. درحال حاضــر نمي توان ميزان تاثيرات ناشي از تغييرات در جــريان وجـوه نقد عملياتي برروي ساختـار دارايي و سرمايه شرکتها را به طور شفاف بيان کرد، زيرا روش مشخصي که بيانـگر نحوه ي تخصيص وجـــوه نقد مورد استفاده توسط شرکتها باشد، وجود ندارد. در اين پژوهش سعي مي شود، تاثير تغييرات در وجوه نقد عملياتي شركتها (تكانه وجوه نقد)، بر روي وجوه نقد نگهداري شده، سرمايه گذاري، سود سهام، كاهش تامين مالي خارجي، بازده سرمايه گذاري ها و سود پرداختي بابت تامين مالي، ماليات بردرآمد، مورد بررسي قــــرار گيرد، تا بتوان دريافت كه تكانه هاي جريان وجوه نقد در کوتاه مدت و بلند مدت چه تاثيري بر روي ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران داشته و ارتباط بين آنها تا چه ميزان قابل توجيه مي باشد.
1-3- هدف و دلايل انتخاب موضوع
در مسير تكامل حسابداري، يكي از تحولات چشمگير حسابداري در سال هاي اخير لزوم تهيه ” صورت جريان وجوه نقد ” به عنوان يكي از صورتها ي مالي اساسي توسط واحد تجاري بوده است. اين صورت مالي مي تواند، در ارزيابي نقدينگي و توانايي پرداخت ديون، توسط واحد تجاري نقش بسزايي داشته باشد.
هرچند تا كنون از روشهاي متفاوتي به منظور” تجزيه و تحليل” صورت جريان وجوه نقد استفاده شده است. اما تحليگران مالي، همواره در جستجوي يافتن روشهاي جديدي جهت تجزيه و تحليل صورت جريان وجوه نقد هستند. زيرا در تلاش اند موجباتي فراهم شود تا با هدايت سرمايه هاي راكد، از سرمايه گذاري هاي نامطلوب و غير مفيد به حال جامعه جلوگيري نموده، و شرايط لازم را براي تخصيص بهينه منابع و شكوفايي اقتصادي فراهم سازند، تا از يك سو سرمايه گذاران در امر سرمايه گذاري ترغيب شوند و از سوي ديگر سرمايه گذاران جزء بتوانند ثروت خويش را حفظ نمايند.
بورس اوراق بهادار در حكم بازار، اولاً سبب تامين منابع مالي شركت هاي پذيـرفته شده در آن مي گردد، ثانياً به عنوان سازماني جهت هدايت پس اندازها به طرف سرمايه گذاري هاي مولد و بهينه مطرح مي باشد. در نتيجه مطالعه پيرامون موضوع هاي وابسته به اين سازمان از اهميت ويژه اي برخوردار است.
از آنجا که صورتهاي مالي اساسي شركتها، از جمله صورت جريان وجوه نقد، از مهم ترين منابع موجود در اختيار سرمايه گذاران، اعتبار دهندگا ن و ساير استفاده كنندگان مي باشد، دستيابي به روشهاي جديد تجزيه و تحليل آن همواره مورد توجه بوده ا ست. ازاين منظر، تحقيق حاضردر صدد آنست تا با ارزيابي تاثير تكانه هاي جريان وجوه نقد بر ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران در سال هاي مختلف و پيدا كردن اينكه ارتباط معني داري بين آنها وجود دارد يا خير؟ به سرمـايه گذاران، اعتبار دهندگان بالفعـل و بالقـــوه، تحليل گران مالي و حتي صاحبان واحد هاي تجاري، در تصميم گيري هاي بهتر كمك نمايد. لذا تحقيق حاضر بدنبال اين است كه از طريق اطلاعات واقعي شركتها ي توليدي فعال عضو بورس اوراق بهادار تهران و با استفاده از مدل هاي جديد تجزيه و تحليل صورت جريان وجوه نقد، مبادرت به استخراج معيارهايي نمايد، تا منجر به قضاوت آگاهانه تر تصميم گيرندگان، در مورد واحد تجاري گردد. بطور کلي هدف از اين تحقيق عبارت است از:
1ـ كمك به تحليل گران مالي جهت دستيابي به مدل‌هاي نوين تجزيه و تحليل صورت جريان وجوه نقد.
2ـ کشف نحوه‌ي تخصيص وجوه نقد مورد استفاده شرکتها، يا همان عكس‌العمل (رفتار شركتها) براي بكارگيري وجوه نقد، از طريق صورت جريان وجوه نقد شرکت ها.
3ـ استخراج معيارهايي كه نشان دهنده چگونگي تغيير در ساختار دارايي و سرمايه شركتها در هنگام تخصيص وجوه نقد باشد.

1-4- اهميت موضوع
در دنياي امروز، به منظور بهبود كيفيت گزارشگري مالي و در نتيجه سود مندي آن، بايد به نيازهاي اطلاعاتي سرمايه گذاران، اعتبار دهندگان و ساير استفاده كنندگان بالفعل و بالقوه توجه كرد، زيرا بهبود سود مندي صورتهاي مالي به طور عام و بهبود سود مندي صورت جريان وجوه نقد به طور خاص، مي تواند بر ارزيابي ها و قضاوت سرمايه گذاران و ساير استفاده كنندگان تاثير داشته باشد. بنابراين در شرايط فعلي، فقدان اطلاعات سود مند و عدم دسترسي به روشهاي تجزيه و تحليل مناسب درباره وجوه نقد، مي تواند سبب گمراهي تصميم گيرندگان داخلي و خارجي شود.
يوري پيدز مي گويد ” در مورد درخت، بر پايه ي ميوه هاي آن نه بر اساس برگ هاي آن قضاوت كنيد ” ميوه هاي واحد تجاري همان وجوه نقد ايجاد شده است، كه تغييرات در ساير صورتهاي مالي را گزارش مي كند[3].
بنابراين استفاده از اطلاعات سودمند صورت جريان وجوه نقد، مي تواند راهنماي خوبي براي استفاده كنندگان درون سازماني و برون سازماني در امر سرمايه گذاري و براي مديريت شركت ها در هدايت موسسه در جهت رشد و سلامت اقتصادي باشد.
بررسي تاثير تكانه هاي جريان وجوه نقد بر روي ساختار دارايي و سرمايه شركت ها، مي تواند تحليلگران را در جهت انجام تحليل هاي خود به طور موثرتري ياري رساند. همچنين صورت جريان وجوه نقد به اين دليل که نحوه ي تخصيص وجوه نقد را بيان مي کند، اطلاعات آن مي‌تواند منـجر به قضاوت مطلوب و بهينـه تصميم گيرندگان از جمله سرمايه‌گذاران و اعتبار دهندگان گردد.

1-5- فرضيه تحقيق
با عنايت به اين که در ايران تاکنون تحقيقي در خصوص تاثير تکانه هاي جريان وجوه نقد بر ساختار دارايي و سرمايه صورت نگرفته است، مساله اصلي تحقيق در قالب دو سوال به شرح زير مطرح مي شود:
1- چـــــگونه شرکت ها وجوه نقد را تخصيص مي دهند؟
2- نحوه ي تخصيص وجوه نقد چه تاثيري بر روي ساختاردارايي و سرمايه دارد؟
براي پاسخ گويي به سوالات تحقيق و با توجه به هدف پژوهش مزبور بررسي مي گردد كه آيا متغير (هاي ) مستقل توانايي توضيح و تبيين متغير (هاي ) وابسته را دارند يا خير؟ براساس بيان مساله و اهداف تحقيق، فرضيه هاي تحقيق حاضر عبارتند از:
1 – بين تكانه هاي جريان وجوه نقد (تغييرات وجوه نقد عملياتي) با ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معني داري وجود ندارد.
2 – بين تكانه هاي جريان وجوه نقد (تغييرات وجوه نقد عملياتي) با ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معني داري وجود دارد.
لازم به ذكر است كه در اين پژوهش، منظور از تكانه هاي جريان وجوه نقد، تغييرات درجريان وجوه نقدعملياتي است، كه اين تغييرات به طور سيستماتيك شناسايي وگزارش نشده اند. به عبارت ديگر، اين تحقيق در صدد است که تاثير تغييرات در وجوه نقد عملياتي (تكانه هاي وجوه نقد عملياتي) كه به طور سيستماتيك شناسايي نشده اند، بر روي ساختار دارايي و سرمايه شركتهاي توليدي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را در كـــوتاه مدت و بلند مــدت بررسي کند، تابتوان ميزان تاثيرپذيري وجوه نقد اضافي بوجود آمده، ناشي از تکانه هاي جريان وجوه نقد (تغييرات وجوه نقد عملياتي) بر ساختار دارايي و سرمايه شرکت ها را تعيين نمود.
1-6- مباني نظري فرضيه هاي تحقيق
به طور کلي در پاسخ به اين سوال که چرا واحدهـاي تجـاري مبادرت به تهيـه صورت جريان مي کنند، گروهي معتقدند که صورت جريان وجوه نقد علاوه برفعاليتهاي سرمايه گذاري در زمينه ي فعاليتهاي غير سـرمـــايه گذاري نيز مورد استفاده قرار مي گيرد. گروهي ديگر معتقدند که صورت جريان وجوه نقد مي تواند معرف نحوه ي تخصيص وجوه نقد مورد استفاده توسط شرکتها در بکارگيري وجوه نقد باشد[22].
اصولاً تغيير در جريان وجوه نقـد عملياتي بر روي ساختـار دارايي و سرمايه شرکتها از جمله وجـوه نقد نگهـداري شده، سرمـايه گذاري و تامين مالي خارجي تاثير دارد، به گونه اي که افـزايش در وجـوه نقد عمـلياتي شرکتها در کوتا ه مدت موجب افزايـش پس انداز وکاهش تامين مالي خارجي و در بلند مدت باعث افزايش سرمايه گذاري و تامين مالي خارجي مي گردد که ايـن امر خود منجر به تغييــر در دارايي و سرمايه شرکتها به همان ميزان مي گردد[18].
در بلند مدت شرکتها از محل پس اندازها اقدام به سرمايه گذاري منطقي مي نمايند ولـي به دليل نا چيز بودن وجوه نقد نگهداري شده، جهت تامين منـــابع سرمايه گذاري دست به استقراض مي زنند، که همين امر موجب افزايش تامين مالي خارجي مي شود. شر کتها در کوتاه مدت يک بخش عمده اي از وجوه نقد پـس انداز شده را به جاي پرداخـت سود سهـام يا انجام مخارج سرمايـه اي ترجيحاً به کاهش تامـين مالي در دوره جاري اختصاص مي دهند، که اين امر منجر به افزايش ظرفيت تامين مالي آتي مي شود، به همين دليل شر کتهـا قبل ازتخصيص دادن وجوه نقد براي فعـاليتهاي سرمايه گذاري، اقدام به کاهش تامين مالي خارجي مي نمايند[21].
واژه تکانه به معنا ي شوک و تکان شديد[13]، و در علم فيزيک به معناي حاصل ضرب جرم در سرعت (نيرو)است، به عبارت بهتر به ميزان نيروي وارده به جسم، مقدار تکانه تعيين مي شود. براي ربط دادن اين موضوع با چارچوب حسابـداري مي توان تغييـر در درآمد و ساير اجزاي سرمايه که تغيير در دارايي را تبييـن مي کننـد، با تکانـه مقايسـه کرد. به عبارت ديگـــر، تغيـير در درآمد موجبات تغيـير در سـرمايه را فراهم مي سازد و تغيير در سرمايه باعـث تغييـر در دارايي واحـد تجاري مي گردد، به عنوان مثال افزايـش درآمد دوره جاري نسبت به دوره قبل موجب افزايـش در سرمايه و بالطبع افزايش دارايي مي شود[14]، بنابراين تکــــانه وجه نقد به معناي تغييرات در وجوه نقد عملياتي است که به طور سيتماتيک شناسايي نمي شوند.
درپاسخ به اين سوال که تکانه جريان وجوه نقد چگونه برسا ختار دارايي و سر مايه اثر مي گذارد، بايد گفت که منابع وجـوه نقد عملياتي ناشـي از تکانه وجوه نقد يک شرکت به شکل هاي مختلف مي تواند بيـن فعاليت هاي سرمايـه گذاري، سود سهام و تامين مالي خارجي تخصيـص يابد، به عبارت ديگر، با توجه بـه رفتـار شرکتهـا در تخصيص وجوه نقد عملياتي ساختار دارايي و سرمايه شرکت ها تغيير مي يابد. به عنوان مثال تکانه وجوه نقد در کوتاه مدت موجب افزايش پس انداز و کاهش تامين مالي خارجي مي شود، در اين شرايط ساختار دارايي و سرمايه به همان ميــزان تغيير مي يابد. عکس العمل شرکتها به تکانه هاي جريان وجوه نقد عمليـاتي به شرايط آنها نيز بستگي دارد، اين شرايط به عنوان محدوديت و يا عدم محدوديت مالي بيان شده است. محدوديت مالي معـرف عدم توانايي شرکت در پرداخت سود سهـام (يا رفتـــار پايين شرکت د

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید