پذيرش هوشهاي چندگانه و مجزا بودن آنان از هم، فرصت ها و امكانات متعددي را فراهم سازد تا دانش‌آموزان بروز خلاّقيت هاي خود را شاهد باشند. نگه داشتن دانش‌آموزان در شرايطي كه فقط يك يا دو هوش، قابليت بروز داشته باشند، از ظهور ساير توانمندي هاي بالقوه دانش‌آموزان خواهد كاست همچنين به دانش‌آموزان کمک کنند تا توانايي ها و استعدادهاي خود را بشناسند و به آنان درجهت رسيدن به موفقيت و پيشرفت درزمينه هاي مختلف کمک کنند.
هوش بر خلاف ديدگاه سنتي يك توانايي ذهني محدود نيست، بلكه عبارتست از توانايي حل مسايل و مشكلات يا ايجاد راه حل ها و نتايجي جديد كه در يك يا چند فرهنگ ارزشمند اس . انسان داراي هوش هاي مختلفي مي باشد، لذا مربيان و متخصصان تعليم و تربيت، بايد ديدگاه و چارچوب ذهني خود را تغيير داده و به تفاوت‌هاي ذهني افراد و علايق و نياز هاي آنان توجه خاص داشته باشند و فرآيندهاي آموزشي را متناسب با نيازهاي دانش‌آموزان خود سازند. ما در حوزه‌ي تعليم و تربيت از اين تئوري چه در سطح كلان يعني برنامه ي درسي در سطح ملي و چه در سطح خرد يعني كلاس درس و توسط معلم استفاده هاي زيادي داشته ايم. اين تئوري فوايد زيادي هم براي معلمان و هم براي دانش‌آموزان و فرآيند يادگيري خواهد داشت و غفلت از آن پيامدهاي منفي را به دنبال خواهد داشت.
از آن جا که آموزش بر مبناي اين نظريه نياز به ابزار پرهزينه ندارد از نظر اجرايي قابليت بالايي حتي در بالاترين نقاط را دارد. بنابراين نظام آموزش و پرورش بايد با قبول و پذيرش هوشهاي چندگانه و مجزا بودن آنان از هم، فرصت ها و امكا نات متعددي را فراهم سازد تا دانش‌آموزان بروز خلاّقيت هاي خود را شاهد باشند. نگه داشتن دا نش آموزان در شرايطي كه فقط يك يا دو هوش، قابليت بروز داشته باشند، از ظهور ساير توانمندي هاي بالقوه دانش‌آموزان خواهد كاست همچنين به دانش‌آموزان کمک کنند تا توانايي ها و استعدادهاي خود را بشناسند و به آنان در جهت رسيدن به موفقيت و پيشرفت در زمينه هاي مختلف کمک کنند.

فصل سوم
روش شناسي

3-1- روش انجام پژوهش
از آنجا که هدف اين پژوهش مقايسه تاًثير آموزش مبتني بر هوش‌هاي چندگانه وروش متداول بر يادگيري درس علوم دانش‌آموزان دختر 8-7 ساله مدارس ابتدايي شيراز مي باشد، بنابراين پژوهش از نوع کاربردي با روش شبه آزمايشي با طرح دو گروهي همسان با پيش آزمون و پس آزمون مي باشد.
3-2- جامعه ونمونه آماري پژوهش
جامعه آماري اين پژوهش شامل کليه دانش‌آموزان دختر 8- 7 ساله مدارس ناحيه 4 شيراز در سال تحصيلي93- 1392 مي باشد، که تعداد آنها5500 نفرمي باشد. براي انتخاب نمونه از روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي، به اين ترتيب که از بين مدارس ابتدايي اين ناحيه يک مدرسه به صورت تصادفي انتخاب گرديد، هم چنان به طور تصادفي يکي از کلا س ها جهت اجراي عمل آزمايشي (آموزش بر اساس تئوري هوش چند گانه) و کلاس ديگر به عنوان گروه کنترل (روش متداول) در نظر گرفته شد. تعداد افراد کلاس گروه آزمايش 33 نفر دانش‌آموز و تعداد افراد کلاس گروه کنترل 33نفر، جمعاً شامل66 نفر بود.
3-3- روش گردآوري داده ها و شيوه‌ي اجرا
پس از مشخص شدن گروهها، يعني گروه آزمايش (راهبرد تدريس مبتني بر هوش چندگانه) و گروه کنترل (روش متداول) و قبل از اعمال مداخله، پرسشنامه هاي مورد استفاده جهت پيش آزمون دراختيار دانش‌آموزان قرارگرفت. پس از انجام مرحله پيش آزمون، آموزش کلاس گروه آزمايش توسط محقق که در زمينة تدريس بر اساس هوش چندگانه آموزش هاي لازم را ديده بود؛ و در سال 86 کارگاه آموزشي در زمينه يادگيري بر اساس هوش‌هاي چندگانه رادر پژوهشکده معلم شيراز تدوين نموده بود؛ انجام شد.
مطالعه (” کتاب هوش چندگانه درکلاس درس” نوشته ي آرمسترانگ، و همچنين چگونگي تدريس طرح درسهاي تدوين شده بر اساس هوش چندگانه توسط محقق براي درس علوم در کلاس آزمايش، آمادگي لازم را کسب کرد. تدريس در کلاس گروه آزمايش بر اساس طرح درسهاي مبتني بر تئوري هوش‌هاي چندگانه بود، و موضوعات گنجانده شده در طرح درسها نيز به سه درس 10، 11و12کتاب علوم تجربي پايه‌ي دوم شامل درون آشيانه ها (شگفتي هاي آفرينش، زندگي، لانه سازي و رشد جانوران و چگونگي مراقبت جانوران از فرزندانشان) من رشد کرده ام (دوره هاي زندگي انسان، نشانه هاي رشد و روش هاي سالم رشد کردن) و براي جشن آماده شويم (ماده، حالت هاي ماده و تغيير حالت هر ماده) مربوط مي‌شد. علاوه بر اين، نظر دو معلم کلاس دوم درباره تناسب اين طرح درسها براي واحد درسي علوم تجربي پايه‌ي دوم پرسيده شد. و آنگاه اين طرح درس‌ها بر طبق نظرات کارشناسان و معلمان مورد بازنگري قرار گرفتند و در نهايت مورداستفاده واقع شدند. در کلاس گروه آزمايش همچنين محقق پيش از عمل آزمايش تلاش نمود که تا حد امکان محيط کلاس درس را با توجه به ساختاري که متناسب با هوشهاي چندگانه باشد، سازماندهي کند. به همين منظور محقق پوسترها، اخبار، مقالات و تصاويري درباره‌ي موضوعات درسي آماده کرد تا متناسب با موضوع مورد تدريس در هر جلسه بر روي ديوار نصب شوند. مثلاً براي درس اول (درون آشيانه ها) محقق، ديوارهاي کلاس را در گروه آزمايش با پوستري از اخبار درباره ي جانوران، پرندگان، دوزيست ها و مراحل رشد آن ها و تصاوير و اشکالي از آن ها نصب کرد.
پس ازاجراي پرسش نامه يادگيري و مقياس نگرش به يادگيري درس علوم براي همه‌ي دانش‌آموزان شرکت کننده در بررسي (گروه آزمايش و گروه کنترل )، طرح درس‌ها درباره درون آشيان‌ها، من رشد کرده ام و براي جشن آماده شويم، در نيم سال اول سال تحصيلي 93/92 براي گروه آزمايش به اجرا درآمد. اين بررسي آزمايشي هشت هفته طول کشيد. دوره زماني آموزش کلاسي دو جلسه‌ي 45دقيقه اي در هر هفته بود که در طي آن، آموزش براساس طرح درسهاي مبتني بر هشت نوع هوش، انجام مي‌گرفت. نمونه اي از فعاليت‌هاي گنجانده شده در طرح درسها متناسب با هر يک از هوش ها عبارت بود از:
1. براي گنجاندن هوش زباني فعاليتهايي همچون گوش دادن، خواندن، نوشتن، گفت وگو، بحث و مناظره و انجام بازي با کلمات مورد استفاده قرارگرفت. براي مثال معلم با تشکيل جدولي از انواع جانوران به بيان اسامي و توضيح آنها مي پرداخت، دانش‌آموزان يک نمايش درباره‌ي جانوران نوشتند و اجرا کردند، يک جدول کلمات درباره‌ي جانوران تهيه کردند، به داستان درباره‌ي زندگي جانوران و چگونگي دفاع از خودشان و فرزندانشان گوش مي دادند و انواع جانوراني را که در اين داستان مورد حمله قرار مي گيرند؛ طبقه بندي ميکردند و نوشته هايي درباره ي اهميت جانوران نوشتند.
2. براي گنجاندن هوش منطقي/ رياضي، ازفعاليتهاي طبقه بندي، حل مسئله، آزمايش کردن، پيش بيني کردن، سازماندهي، پرسيدن سؤال و يافتن شباهتها و تفاوتها استفاده شد. براي مثال، دانش‌آموزان يک طبقه بندي کلي از جانوران ارائه مي کردند که در طي فعاليت برحسب حروف الفبا به وسيله دوستانشان نامگذاري مي شد؛ و يا ويژگيهاي مختلف و مشترک پرندگان، حشرات ودوزيستان را به وسيله ي جدول نشان مي دادند و آنها را طبقه بندي مي کردند.
3. تزئين، استفاده از رنگها، طراحي و تصوير خواني فعاليتهايي هستند که براي هوش فضايي/ ديداري انجام گرفت. براي مثال، معلم با نشان دادن يک تصوير و طرح يک سؤال که در اين تصوير چه اتفاقي افتاده است؟ از دانش‌آموزان مي خواست که دربارة آن صحبت کنند. همچنين دانش‌آموزان با نگاه کردن به تعدادي تصوير ازجانوران، آنها را به صورت يک هرم طبقه بندي مي کردند.
4. از فعاليت کردن، بريدن، چسباندن و حرکت کردن، مدل سازي براي گنجاندن هوش جسماني و حرکتي استفاده شد. براي مثال دانش‌آموزان به داخل حياط مي رفتند و نحوه‌ي حرکت جانوران را انجام مي دادند. همچنين دانش‌آموزان با استفاده از خمير جانوران مختلف را مي ساختند.
5. آواز خواندن، يادگيري از طريق شعر، گوش دادن به موسيقي، فعاليتهايي بود که براي هوش موسيقيايي در کلاس درس گنجانده شد. فيلمي در رابطه با آواز پرندگان و صداهاي مختلف جانوران در حيات وحش براي دانش‌آموزان پخش شد. دانش‌آموزاني که در زمينه‌ي تقليد صدا توانا بودند؛ خواسته شد که صداي آواز پرندگان را تقليد کنند و هم چنين شعري درباره “جانوران “بنويسند.
6. کارگروهي، يادگيري جمعي، بحث، تدريس براي هم کلاسي ها، بعضي از فعاليتهاي مرتبط باهوش ميان فردي بود. در درس ده، دانش‌آموزان درکلاس درس به سه گروه متفاوت تقسيم شدند. از گروه اول خواسته شد تا درباره‌ي پرندگان تحقيق کنند؛ گروه دوم بايد در مورد حشرات تحقيق مي کردند و از گروه سوم خواسته شد تا در مورد دوزيستان تحقيق کنند. آنها طرح کارگروهي را به وجود مي آوردند، منابعشان را جمع آوري مي کردند و براي ارائه در دو هفته بعد آماده مي شدند. دانش‌آموزان همچنين بايد يک روزنامه ي ديواري درباره ي ” موضوع مطرح شده “، روي ديوارنصب مي کردند. به طور کلي در اين فعاليت آنها با يکديگر مطالعه مي کنند، ياد مي گيرند که حرفهاي يکديگر را بشنوند، به يکديگر کمک کنند و در انواع مختلف فعاليت ها، رهبري مشترک و مشارکتي داشته باشند.
7. براي گنجاندن هوش درون فردي، ازکار کردن به صورت انفرادي، بيان احساسات، تبادل تجربيات و تخيل استفاده شد. براي مثال از دانش‌آموزان خواسته شد تا در ذهن، خود رادر يک جنگل و سپس درشهرتصور کنند سپس دو محيط را درذهن خود با هم مقايسه کنند.
8. مراقبت از گياهان، حيوانات و ارگانيسم هاي ديگر، حفاظت از محيط زيست و طبقه بندي، برخي از فعاليتهايي بودند که معلم درکلاس درس به منظور در نظر گرفتن هوش طبيعت گرا ازآنها استفاده کرد. دانش‌آموزان به اردويي خارج از مدرسه(باغ وحش) برده شدند و در يکي از فعاليتها با کنار زدن برگهاي پاي درختان انواع حشرات را مشاهده کردند.
در مورد کلاس درس گروه کنترل هرچند محقق نمي توانست آنها را بررسي کند، اما درباره ي چگونگي آموزش درس ها در گروه کنترل با معلم در تماس بود. وقتي معلم گروه کنترل درس مي داد، از سخنراني استفاده مي کرد. بر اساس “راهنماي معلم” فرايند تدريس را پيش مي برد، درباره ي موضوع درس پرسش هايي را از دانش‌آموزان مي پرسيد، روي تخته سياه مطالبي را مي نوشت، مثالهايي را از زندگي روزمره ارائه مي نمود. گاهي اوقات به بچه ها اجازه مي داد تا يادداشت هايي بردارند و پرسش هايي را به عنوان تکليف در خانه در نظر مي گرفت تا پاسخ دهند و از وسايل آزمايشگاه براي برخي فعاليت هاي درسي استفاده مي کرد. دانش‌آموزان به معلم گوش مي دادند، به پرسش ها پاسخ مي دادند، درنهايت، پس از پايان دوره‌ي آموزش، به اجراي پس آزمونها (آزمون نگرش به درس علوم، آزمون يادگيري) در هر دو گروه پرداخته شد.

3-4- ابزارهاي پژوهش، روايي وپايايي آنها
براي جمع آوري داده ها در اين پژوهش از پرسشنامه هاي زيراستفاده گرديد.
3-4-1-پرسشنامه نگرش به يادگيري علوم اکپينر و همکاران (2009)
اين پرسشنامه داراي21 سوال است. هر سوال بر اساس يک مقياس ليکرت 5 درجه اي”کاملاً مخالفم” “مخالفم”، “نظري ندارم”، “موافقم”، “کاملاً موافقم” پاسخ داده مي شود. اين گزينه ها به ترتيب نمره 1،2،3،4 و5 مي گيرند. سوال هايي که به صورت منفي اند بر عکس نمره گذاري مي شوند. پايايي اين پرسش نامه از طريق آلفاي کرونباخ 89/0 گزارش شده است. روايي پرسشنامه نيز به صورت صوري و با استفاده ازنظر متخصصين و صاحبنظران تاييد شده است. پرسشنامه ذکر شده چهار خرده مقياس را به اين شرح مي سنجد.

جدول3-1-توزيع سوالات مربوط به ابعادنگرش به يادگيري علوم
ابعادنگرش به يادگيري علوم
تعدادسوال
سوالات
خرده مقياس لذت ازيادگيري علوم
8

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید