دو نوع باز دارندگي درمورد آنزيمها وجود دارد.

1- بازدارندگي برگشت پذير  2- بازدارندگي برگشت نا پذير

 

1-5-1- باز دارندگي برگشت پذير

دراين مورد باز دارنده به سرعت و به صورت بازگشت پذير با آنزيم يا مجموعه آنزيم – سوبسترا تركيب مي شود.

سه نوع عمده باز دارندگي برگشت پذير به وسيله اثر بازدارنده ها وجود دارد.

الف- باز دارندگي رقابتي Competitive

ب- بازدارندگي نا رقابتي Uncompetitive

ج- بازدارندگي غير رقابتي Non Competitive [1].‍

1-5-1-1- بازدارندگي رقابتي:

نشانه باز دارندگي رقابتي اين است كه بازدارنده مي تواند با آنزيم آزاد تركيب شود به نحوي كه با سوبسترا در پيوستن به آنزيم فعال رقابت كند. بازدارنده رقابتي به صورتي برگشت پذير با آنزيم واكنش مي كند ومجموعه آنزيم – بازدارنده(EI)  را تشكيل مي دهد كه مشابه مجموعه آنزيم – سوبسترا است

E+I →EI

بازدارندگي رقابتي به راحتي از طريق تجربي قابل تشخيص است .

1-5-1-2- بازدارندگي نارقابتي :

در بازدارندگي نارقابتي باز دارنده با آنزيم آزاد تركيب نمي شود و يا بر واكنش آنزيم با سوبستراي معمولي تأثير نمي گذراد بلكه با مجموعه آنزيم – سوبسترا تركيب مي شود و يك مجموعه غير فعال آنزيم – سوبسترا – بازدارنده ايجاد مي كند كه اين مجموعه نمي تواند متحمل واكنش بعدي كه فرآورده معمولي را بوجود مي آورد بشود.

ES+I→ESI

1-5-1-3- بازدارندگيي غير رقابتي:

باز دارنده غير رقابتي هم با آنزيم آ‍زاد وهم با مجموعه آنزيم – سوبسترا تركيب مي‌شود و در عمل هر دود مداخله مي كند. باز دارنده هاي غير رقابتي در روي آنزيم به جايگاهي غير از جايگاه فعال متصل مي شوند و غالباً باعث تغيير شكل آنزيم مي گردند و در نتيجه آنزيم مجموعه ES را به سرعت طبيعي تشكيل نمي دهد ودر صورت تشكيل اين مجموعه تجزيه آن براي توليد فرآورده با سرعت طبيعي انجام نمي‌گيرد.

E+I→ EI

ES+I→ESI

كليه بازدارندگيهاي برگشت پذير فقط در شرايط خاصي قابل برگشت پذيري هستند.

1-5-2- بازدارندگي برگشت ناپذير ( تغير شكل آنزيمي )

در باز دارندگي برگشت پذير آنزيمها، كه درمورد آن بحث شد عامل بازدارنده با آنزيم يا مجموعه آنزيم- سوبسترا دريك تعادل شركت مي كنند كه به سرعت بر قرار مي شود وبه راحتي برگشت پذير است. ولي بعضي از آنزيمها به صورت برگشت ناپذير غير فعال مي شوند و اين هنگامي صورت مي گيرد كه آنزيمها تحت تأثير عواملي قرار بگيرند كه قادر باشند به طور كوالانسي و دائمي يك گروه عاملي لازم براي كاتاليز را تغيير شكل دهند وملكول آنزيم را غير فعال كنند. اصولاً واكنش بازدارندگي برگشت ناپذير به آهستگي صورت مي گيرد به طوريكه در ابتدا بازدارندگي نا كامل است ولي مداوماً در طول زمان افزايش مي يابد.