گروه هیدروکسیل عمده گروه فعال است که دارای قبول کننده های مختلف پیوند هیدروژنی است. برای تشکیل پیوندهای هیدروزنی است باندهای درحدود/Cm3200-3600 مطابق است با دامنه قوی OH و ارتعاش منحنی پیوند های هیدروژنی داخل و خارج ملکولی سلولز . مقایسه های نواحی پیک FT-IR طیف در ناحیه /Cm3200-3600 چهار نمونه پنبه (جدول2-3) نشان میدهد که شدت های مربوط به کل پیوندهای هیدروژنی آن نواحی در خلال هیدرولیز تدریجاً افزایش می یابد ، و حال آنکه نسبت بین درون ملکولی  /Cm3540 –3570 و /Cm3230– 3310) و برون ملکولی (/Cm3410 –3480 و /Cm 3340–3375) ، مربوط به پیوند هیدروژنی ، به مقدار اندکی تغییر یافت.

2-14- تغییرات باندهای مادن قرمز در نواحی /Cm 800-1400

ما یک طیف مادون قرمز را برای الیاف پنبه ای طبیعی در یک ناحیه اثر انگشتی /Cm900-400 را یافته ایم که مشخصات سلولزی خیلی متبلور را نشان میدهد . مقداری تغییرات قابل توجه در ناحیه /Cm800-900 مشاهده شده . شدت نزدیک ناحیه /Cm900 نسبت به مقدار تبلور در برابر ساختمان آمورف سلولز خیلی حساس است ، یعنی عریض تر شدن باند مقدار زیادی تری از ساختمان بی نظم را بازتاب می نماید . چون بی نظمی آرایشی مختلف بعلت تغییرات زاویه ای در اطراف پیوند بتاکوزیدیک و تجدید آرایش پیوند های هیدروژنی است که مطالعات جاری نشان میدهند در نزدیک /Cm897 وضعیت خود را بعد از هیدرولیز تثبیت می کنند ، ولی بعضی افزایش ها در پهنای باند و ارتفاع رخ داده است . پس از 18 روز هیدرولیز ، یک نشانه در فرکانس بالاتر روی باند Cm/ 900 ظاهر شده که نشان میدهد دو باند غیر معادل C-O-C وجود دارد . 2 پیک های (/Cm863 و /Cm873 ) در خلال هیدرولیز به تدریج محو شدند .

بحث

کاهش سریع میزان هیدرولیز در خلال عمل سلولاز روی سلولز در سایر مطالعات دیده شده است . عوامل مسئول این کاهش به طور کلی به 2 گروه تقسیم شده اند : ساختار سلولز و شیوه واکنش بین سلولاز و سلوز . نتایج آزمایش از تحقیقات جاری آگاهی جدیدی در مورد مکانیزم هیدرولیز آنزیمی بدست میدهد . با ادغام این نتایج و بعضی از نتایج حاصله توسط خودمان ، ما سعی نمودیم تا عوامل مهم را در این رابطه تعیین نماییم .

تغییر در فعالیت CBH عمده عامل کاهش هیدرولیز آنزیمی سلولز میباشد . مشخص شده است که فعالیت CBH برای هیدرولیز موثر سلولز کریستالی ضروری میباشد ،

2-15- بررسي تغييرات در پنبه آنزيم زده اعم از جذب رنگ و مرفولوژي پنبه

الياف پنبه مرسريزه شده و عمل شده تحت تأثير سلولاز قرار داده شد، تغييرات ايجاد شده در قابليت جذب رنگ و ويژگي هاي ساختاري ليف در اثر عمليات با سلولز مورد مطالعه قرار گرفت .

قابليت جذب رنگ با استفاده از سه رنگ راكتيو و Congo Red روي بافت پنبه مطالعه شد، جذب رنگ توسط ليف عمل شده مي تواند در اثر وجود مقداري ناخالصي در آن باشد. اين ليف شبيه ليف پلي نوزيك مي باشد كه در يك مرحله از هيدروليز قرار گرفته است .پنبه مرسريزه شده رفتار مشابه اي را در رنگ پذيري نشان داد و كاهش وزن زياد تر شد، كه ربطي به نوع رنگ نداشت. عمليات سلولاز ، الگوي بازتاب كريستالين را در اشعه ايكس تحت تأثير قرارداد

SEM نشان دادكه عمليات توسط سلولاز باعث متورم شدن فيبريل ها شده است ونيز آشكار شد كه نواحي دچار اختلال بين فيبريل ها در ديواره هاي ثانويه دراثر كاهش وزن در ليف فرآوري نشده جدا شده اند.

ليف مرسريزه شده درحالت كاهش زياد وزن داراي تركهايي بزرگ بود و هيچ فيبريل جداگانه اي در ديواره ثانويه مشاهده نشد. ديواره اوليه در مرحله اول هيدروليز جدا شده هم در ليف هاي عمل شده وهم در ليف هاي مرسريزه شده [18].

سلولاز براي انجام عمليات نهايي بر روي ليف هاي سلولزي مورد استفاده بوده است قابليت رنگ شدن ليف پنبه هيدروليز شده با ساير الياف توليد شده فرق دارد. يك دليل براي اين امر وجود ساختمان منظم متشكل از فيبريل ها وديواره هاي سلولي است در ليف طبيعي است[19]

گزارشات زيادي درمورد تأثير ساختمان منظم روي قابليت نفوذ آنزيم روي پنبه وجود دارد. يك محقق پيشنهاد مي كند كه ديواره ثانويه نسبت به ديواره اوليه ديرتر توسط سلولاز هيدروليز مي‌شود.

محقق ديگري نشان داد كه نفوذ آنزيم در الياف پنبه تا الياف سلولز بازيافته زاحتر است. واين بعلت بزرگتر بودن حفره ها درپنبه است

ليف پنبه مناسب براي تهيه لباس انسان هااست. بنابر اين مطالعه تأثير سلولاز روي ساختمان مورفولوژي پنبه حائز اهميت است. علاوه بر اين مطالعه رنگرزي پارچه‌ها فقط در رابطه باتهيه لباس مطرح نيست، بلكه اطلاعاتي درمورد ريز ساختار الياف فراهم مي شود  رابطه بين ساختمان ليف وجذب رنگ ليف پنبه اي مرسريزه شده بررسي گرديد،وباليف عمل شده مقايسه شد.عمل مرسريزه كردن روشي عملي براي كسب خواص مفيد تري مانند حالت  كشاني  درالياف پنبه است[22].

ليف كوپلا وپلي نوزيك عمل شده توسط سلولاز باسه عدد رنگ راكتيو رنگرزي شده و بررسي شد. ليف پلي نوزيك جذب رنگ متفاوتي داشت كه اين امر بستگي به نوع رنگ دارد.

اين رفتار تصور مي شود به علت تغييرات ملكولي ايجاد شده توسط سلولاز باشد برعكس جذب رنگ در ليف كوپلاعمل شده با سلولاز كمتر تحت تأثير نوع رنگ قرار داشت.

دراين كار تحقيقاتي ،‌ما ابتدا 4 رنگ را مورد استفاده قرار داديم 3 رنگ راكتيو ويك رنگ Congo Red طبق نتايج بدست آمده ما دورنگ راكتيو را انتخاب نموديم كه رفتار متضادي را در برابر ليف پلي نوزيك عمل شده با سلولاز داشته است. اين اقدام براي بررسي رنگ پذيري الياف پنبه اي مرسريزه شده صورت گرفت. اين نتايج در رابطه با ساختمان ومرفولوژي ليف با استفاده از اشعه ايكس و ميكروسكوپ الكتروني بررسي شدند[23].